Een huis is pas een thuis als je er prettig, veilig én betaalbaar kunt wonen.

Dat klinkt vanzelfsprekend. Toch wordt er bij woningen vaak gesproken over normen, cijfers, energielabels en technische eisen. Die zijn belangrijk, maar voor ons als huurdersvereniging is er nog een andere vraag die minstens zo belangrijk is: hoe is het om daadwerkelijk in die woning te wonen?

Want een woning kan op papier aan allerlei eisen voldoen, terwijl een bewoner in de praktijk toch problemen ervaart. Goede volkshuisvesting gaat daarom over meer dan stenen, vierkante meters en aantallen woningen.

Betaalbaar wonen is meer dan de huur

Wanneer we praten over betaalbaarheid, kijken we al snel naar de kale huur. Maar huurders hebben ook te maken met energiekosten, servicekosten en andere vaste lasten. Daarom vindt InterWhere dat we naar de totale woonlasten moeten kijken. Want wat heb je aan een huur die op papier betaalbaar is, wanneer je aan het einde van de maand nauwelijks genoeg overhoudt om normaal van te leven? Betaalbaar wonen gaat uiteindelijk over wat mensen daadwerkelijk in hun portemonnee merken.

Een woning moet ook gezond en prettig zijn

Verduurzaming en goede isolatie zijn belangrijk. Ze kunnen zorgen voor minder energiegebruik en meer comfort. Maar ook daarbij moeten we kijken naar wat bewoners in de praktijk ervaren. Is er voldoende ventilatie? Wordt de woning in de zomer niet te warm? Zijn er problemen met vocht, tocht of schimmel? Een beter energielabel is mooi, maar de bewoner moet de verbetering uiteindelijk ook voelen.
Daarom zeggen wij: normen zijn belangrijk, maar de ervaringen van bewoners tellen óók.

Wonen stopt niet bij de voordeur

Prettig wonen heeft ook alles te maken met de omgeving. Voelen mensen zich veilig in hun buurt? Is er voldoende groen? Is het complex schoon en toegankelijk? Zijn er plekken waar mensen elkaar kunnen ontmoeten? En voelen bewoners zich nog betrokken bij hun straat, flat of wijk? Voor InterWhere is leefbaarheid daarom geen bijzaak. Een goede woning staat wat ons betreft in een buurt waar mensen zich prettig voelen, elkaar kunnen ontmoeten en naar elkaar omkijken.

Luister naar bewoners

Het Noodfonds Energie opent. Vanaf 1 december kunnen mensen contact opnemen met het Noodfonds om vragen te stellen en zich voor te bereiden op het doen van een aanvraag. Een aanvraag indienen kan vanaf 4 januari tot en met 7 mei. Minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) wil rekening houden met de hogere nettarieven van het nieuwe jaar zodat mensen geen geld mislopen.

Minister Vijlbrief: “Iedereen ziet de energierekening stijgen door de oorlog in het Midden-Oosten. Ik wil voorkomen dat mensen die al weinig te besteden hebben straks misschien hun boodschappen moeilijk kunnen betalen omdat ze de verwarming aan doen. Met het Noodfonds wil ik alle huishoudens die er recht op hebben komende winter helpen. We nemen de hogere energieprijzen van het nieuwe jaar mee om ervoor te zorgen dat mensen geen geld mislopen.”

Tegemoetkoming vanaf nieuwe jaar

Het Noodfonds Energie gaat mensen ondersteunen die moeite hebben met het betalen van hun energierekening. Huishoudens met een laag inkomen en een hoge energierekening krijgen ondersteuning. Minister Vijlbrief wil rekening houden met de verhoogde energieprijzen in het nieuwe jaar. Vanaf januari gaan de nettarieven omhoog. Dat betekent voor veel mensen een hogere energierekening. Door niet in december maar in januari een aanvraag te doen worden de stijgende kosten meegewogen: huishoudens kunnen dan een iets hogere tegemoetkoming krijgen uit het Noodfonds.

Ook dit jaar kunnen huishoudens met blokverwarming en studenten een tegemoetkoming krijgen uit het Noodfonds. Daarnaast kunnen ook huishoudens die aangesloten zijn op warmtenetten en gebruikers van propaangas en andere energiebronnen een aanvraag doen.

Uitbetaling

Gemiddeld zal het vier tot zes weken duren voordat mensen weten hoeveel tegemoetkoming zij krijgen en de (eerste) uitbetaling ontvangen. Dit wordt waar mogelijk in 12 maanden gelijkmatig verrekend met de energierekening door de energieleverancier. Huishoudens krijgen in totaal minimaal 120 euro tegemoetkoming en maximaal 1800 euro. Een aanvraag indienen kan tot en met 7 mei 2027.

Voorgaande jaren sloot het Noodfonds als het budget op was. Dat gaat nu niet gebeuren. Iedereen die er recht op heeft en een aanvraag doet krijgt tegemoetkoming uit het Noodfonds. De verwachting is dat het gaat om ongeveer een half miljoen huishoudens. Het aanmeldingsproces wordt zo eenvoudig mogelijk ingericht. Voor mensen die geen digitale aanvraag kunnen doen is het mogelijk om een papieren aanvraag in te dienen.

Mensen die op de hoogte gehouden willen worden over het Noodfonds Energie kunnen nu al hun e-mailadres achterlaten op de website noodfondsenergie.nl. Zij krijgen een melding wanneer het fonds opengaat. Daar staat ook alle actuele informatie.

Voorwaarden aanvraag

De regering heeft aangekondigd dat woningcorporaties meer mogelijkheden krijgen om geld te lenen voor de bouw van nieuwe woningen en het verbeteren van bestaande woningen. Door aangepaste regels van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) kunnen corporaties ook de komende jaren onder gunstige voorwaarden blijven lenen en krijgen veel corporaties extra financiële ruimte. Nieuw is dat woningcorporaties straks ook voor middenhuurwoningen gebruik kunnen maken van gunstigere financieringsmogelijkheden. Hierdoor kunnen zij goedkoper geld lenen en ontstaat extra ruimte om betaalbare middenhuurwoningen te bouwen voor huishoudens die tussen sociale huur en koop in vallen.

Dat is op zichzelf een goede en noodzakelijke ontwikkeling. Woningcorporaties staan voor enorme opgaven: de bouw van nieuwe sociale huurwoningen, het verduurzamen van bestaand bezit en het betaalbaar houden van de huren. Extra financiële ruimte kan helpen om deze taken beter uit te voeren.

Toch mogen we ons niet rijk rekenen.

Als voorzitter van HV InterWhere zie ik dagelijks de gevolgen van jarenlang tekortschietend woonbeleid. Woningzoekenden wachten jarenlang op een betaalbare huurwoning. Jongeren blijven noodgedwongen thuis wonen. Senioren kunnen niet doorstromen naar een passende woning en gezinnen wonen soms veel te klein omdat er geen alternatief beschikbaar is.

Daarom plaatsen wij als HV InterWhere een belangrijke kanttekening. De regering presenteert deze maatregel als een stap vooruit, maar feitelijk wordt hiermee slechts een deel van de problemen aangepakt die in de afgelopen jaren zijn ontstaan. Jarenlang zijn woningcorporaties geconfronteerd met wisselend beleid, financiële beperkingen en complexe regelgeving. De huidige woningnood is daar mede het gevolg van.

Meer financieringsruimte betekent bovendien niet automatisch dat er snel voldoende woningen bijkomen. Geld lenen is één ding, woningen bouwen iets heel anders.

Corporaties lopen nog steeds tegen grote belemmeringen aan. Denk aan een tekort aan bouwlocaties, langdurige vergunningstrajecten, stikstofbeperkingen en een tekort aan personeel in de bouwsector. Zonder een daadkrachtige aanpak van deze problemen bestaat het risico dat mooie plannen vooral op papier blijven bestaan.

Ook de verruimde mogelijkheden voor investeringen in middenhuurwoningen verdienen aandacht. Het is positief dat corporaties meer kunnen betekenen voor huishoudens met een middeninkomen die vaak tussen sociale huur en koop in vallen. Tegelijkertijd mag dit niet ten koste gaan van de beschikbaarheid van sociale huurwoningen. De wachttijden zijn in veel gemeenten al onacceptabel lang en de honderdduizenden woningzoekenden die afhankelijk zijn van een sociale huurwoning mogen niet opnieuw achteraan in de rij worden gezet.

De belangrijkste ontwikkeling is dat de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting per 1 juli 2026 in werking is getreden. Volgens het kabinet moet deze wet ervoor zorgen dat er sneller woningen worden gebouwd en dat overheden meer kunnen sturen op waar, hoeveel en voor wie er wordt gebouwd.

Wat betekent dit?

• Gemeenten, provincies en het Rijk moeten verplicht volkshuisvestingsprogramma's maken.

• Er komt meer regie vanuit Den Haag.

• Procedures voor woningbouw worden verkort.

• Urgente woningzoekenden krijgen landelijk meer kansen.

• Bij nieuwbouw moet 2/3 van de woningen betaalbaar zijn.

• Van alle nieuwbouw moet 30% sociale huur zijn.

Wat betekenen de nieuwe landelijke plannen voor huurders in Purmerend?

De invoering van de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting en de nieuwe kabinetsplannen vormen de grootste wijziging in het woonbeleid sinds jaren. Het kabinet heeft duidelijk gekozen voor meer sturing vanuit de overheid op woningbouw, betaalbaarheid en de verdeling van woningen. Daarbij blijft het doel om jaarlijks 100.000 woningen te bouwen, waarvan twee derde betaalbaar moet zijn en 30% sociale huur.  

De landelijke politiek zet wonen weer nadrukkelijk op de agenda. Met de invoering van de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting krijgt het Rijk meer mogelijkheden om woningbouw af te dwingen en moeten gemeenten, provincies en corporaties duidelijke afspraken maken over hoeveel woningen er gebouwd worden en voor welke doelgroepen.

Voor huurders is positief dat het kabinet vasthoudt aan:

• 100.000 nieuwe woningen per jaar;
• 30% sociale huur in de nieuwbouw;
• 2/3 betaalbare woningen;
• meer aandacht voor ouderenhuisvesting en doorstroming.

Voor Purmerend sluiten deze plannen aan bij de prestatieafspraken waarin is afgesproken om tot 2030 ruim 4.100 woningen te bouwen, waarvan ongeveer 1.239 sociale huurwoningen.